               	การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาสภาพแวดล้อมในโรงเรียนที่ไม่ถูกสุขลักษณะ  เพื่อสร้างยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมของสามเณรในการพัฒนาสภาพแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ และเพื่อเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการใช้ยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมของสามเณรในการพัฒนาสภาพแวดล้อมในโรงเรียนให้ถูกสุขลักษณะ ประชากรที่ศึกษา ได้แก่สามเณร จำนวน 426 รูป ครูฆราวาส 4 คน และพระอาจารย์ 6 รูป กลุ่มตัวอย่างมี 2 กลุ่ม กลุ่มแรก ได้แก่สามเณรที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย จำนวน 206 รูป เพื่อใช้ประเมินความพึงพอใจต่อสภาพแวดล้อม และกลุ่มที่สอง เป็นสามเณรที่ได้ผ่านการคัดเลือกจากการรับสมัครสามเณร ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 24 รูป เพื่อร่วมในการพัฒนาสภาพแวดล้อมของโรงเรียนให้ถูกสุขลักษณะ
	ขั้นตอนในการวิจัย ประกอบด้วย การศึกษาสภาพปัญหา การแสวงหาความคิดเห็นและข้อเสนอแนะในการแก้ปัญหา การค้นหายุทธศาสตร์การพัฒนาสภาพแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ การนำใช้ยุทธศาสตร์ และการประเมินผลการดำเนินการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามความพึงพอใจของสามเณรต่อสภาพแวดล้อมของโรงเรียน และแนวทางการพัฒนาสภาพแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  
	ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาที่พบ ได้แก่ ด้านความปลอดภัย ด้านสภาพภูมิทัศน์และด้านความสะอาด ภายหลังการดำเนินการ ความพึงพอใจของสามเณรต่อสภาพแวดล้อมของโรงเรียนอยู่ในระดับดี การพัฒนาสภาพแวดล้อมให้ถูกสุขลักษณะ ดำเนินการโดยสร้างการมีส่วนร่วมจัดทำโครงการร่วมพัฒนาด้วยการจัดกิจกรรม 5 ส หลังการดำเนินการ พบว่า สภาพแวดล้อมในโรงเรียนถูกสุขลักษณะมากขึ้น รับรู้ได้จากค่าเฉลี่ยระดับความพึงพอใจต่อสภาพแวดแวดล้อมของสามเณรสูงขึ้น จาก 2.05 เป็น 3.89 หลังจากใช้แผนยุทธศาสตร์
