การวิจัยครั้งนี้     มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผลของการสอนโดยใช้แบบฝึกการเขียนสรุปความโดยใช้ผังมโนทัศน์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวัดสามกอ  อำเภอบ้านโพธิ์  จังหวัด ฉะเชิงเทรา  เป็นการวิจัยเชิงทดลอง   กลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2    ปีการศึกษา  2549  จำนวน 1  ห้อง เรียน นักเรียน  14   คน    เครื่องมือที่ใช้ได้แก่    แบบฝึกการเขียนสรุปความโดยใช้ผังมโนทัศน์  จำนวน 14  แบบฝึก    แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์การเขียนสรุปความ   ใช้ทดสอบก่อนและหลังการสอน      จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์หาประสิทธิภาพของแบบฝึกตามเกณฑ์มาตรฐาน  80/80  และเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์การเขียนสรุปความ  โดยใช้สถิติ Wilcoxon Signed   Ranks  Test  ผลการวิจัยพบว่า    ผลของการสอนโดยใช้แบบฝึกการเขียนสรุปความโดยใช้ผังมโนทัศน์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีประสิทธิภาพ 88.47/87.03 สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้     และการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์การเขียนสรุปความ       หลังการสอนโดยใช้แบบฝึก
การเขียนสรุปความสูงกว่าก่อนการสอนโดยใช้แบบฝึกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ  .05
