การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียนและหลังเรียนเรื่องกระบวนการผลิตจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นโดยใช้ปัญญา 3  2) เพื่อศึกษาความคิดเห็นของนักเรียนที่มีต่อการเรียนรู้ เรื่องกระบวนการผลิตจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น  กลุ่มตัวอย่าง คือนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/10 ภาคเรียนที่  1 ปีการศึกษา 2549 โรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี  จำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแผนการเรียนรู้ แบบวัดผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ และแบบวัดความคิดเห็นของนักเรียน  สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ย ,ร้อยละ, ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน, t-test แบบ dependent และการวิเคราะห์เนื้อหา			
	ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้เรื่องกระบวนการผลิตจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นโดยใช้ปัญญา 3 หลังการเรียนรู้สูงกว่าก่อนการเรียนรู้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05  2. ความคิดเห็นของนักเรียนที่มีต่อการเรียนรู้เรื่องกระบวนการผลิตจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นโดยใช้กระบวนการปัญญา 3  นักเรียนเห็นด้วยในระดับมากที่สุด คือประโยชน์จากการไปทัศนศึกษาสนุกกับการเรียนรู้
ด้วยการสังเกต การสัมภาษณ์ การชิม การดมกลิ่น และการลงมือปฏิบัติในสถานการณ์จริงกับวิทยากรในขั้นภาวนามัยปัญญา
